locked

Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Κ. Π. Καβάφης. Η ποίηση και η ποιητική του, Κίχλη, Αθήνα 2013, 252 σελ.

Ένα σύνολο καβαφικών μελετών που επικοινωνούν οργανικά μεταξύ τους μολονότι έχουν γραφτεί και δημοσιευτεί κατά τη διάρκεια μίας και πλέον τριακονταετίας. Μια πορεία η οποία ξεκινάει από τα θεματικά και τα γλωσσικά χαρακτηριστικά του ποιητικού έργου του Αλεξανδρινού, για να φτάσει μέχρι την κριτική του υποδοχή και να ολοκληρωθεί με την περιδιάβαση στους δεσμούς τους οποίους θα συνάψει όχι μόνο με το κοινωνικοπολιτικό του περιβάλλον, αλλά και με την πόλη που έθρεψε τα ποιήματά του.  

Λέμε συχνά για τις συναγωγές δοκιμιακών κειμένων πως μπορεί να έχουν κάτι το άτονο ή και το διεκπεραιωτικό (για να μην πω αποκαρδιωτικό), υποχρεωμένες καθώς είναι να συνταιριάξουν κείμενα διαφορετικής ηλικίας και ετερογενούς βάρους, σε μια προσπάθεια του συγγραφέα να διασώσει απλώς τα σκόρπια πονήματά του σ’ έναν ενιαίο τόμο. Το βιβλίο του Δημήτρη Δασκαλόπουλου για τον Καβάφη θα μας πάει στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, συγκεντρώνοντας μελέτες οι οποίες  επικοινωνούν οργανικά μεταξύ τους μολονότι έχουν γραφτεί κατά τη διάρκεια ενός διαστήματος το οποίο υπερβαίνει την τριακονταετία.

Η αγορά μου.

Εκεί βρίσκονται όλα.

Κλείνονται μέσα μου.

Χάνονται σε βόλτες.

Δεν γυρίζουν.

Ένα βέλος να φεύγει

να γυρνάει στην ώρα του

με δώδεκα βρέφη.

Και τότε ήρθε ένα κύμα.

Ανέβηκε πάνω από το κορμί μας

πάνω από όσα ξέρουμε.

Πανέξυπνο και μονάκριβο

Όλα όσα είχαμε

τα δανείσαμε για λίγο στον καιρό.

Και εκείνος, εξόχως γενναιόδωρος

μας έκανε να νομίσουμε για λίγο

ότι κάτι υπάρχει.

Σβήνουν μέσα σε ένα χρυσό κάδρο.

Σφήκες που εργάζονται

στις απαλές σκιές

ενός στιβαρού δέντρου.

Κοίτα το βάθος.

Τυφλώνει.

Πήγαινε λίγο παραπέρα.

Θλιμμένες θεόρατες σκάλες.

Δεν τελειώνουν.

Ανεβαίνουν σαν σύννεφα.

Γιώργος Σεβαστίκογλου, Αγγέλα, πρόλογος: Άλκη Ζέη, Γαβριηλίδη, νέα έκδοση Αθήνα 2014.

Αν ζούσε ο Γιώργος Σεβαστίκογλου θα ήταν 100 χρόνων. Όταν έγραψε την Αγγέλα, στα 1957, στη Μόσχα, είχε περάσει τα 40. Με το έργο εκείνο, θα έμενε ως ένας από τους ιδρυτές του μεταπολεμικού νεοελληνικού θεάτρου. Στη συνέχεια, το έργο ανέβηκε πολλές φορές και συνεχίζει να ανεβαίνει από διαφορετικούς θιάσους. για Ποιους λόγους, άραγε, αντέχει τόσο πολύ στο χρόνο; [TBJ]

Θυμάμαι τον Γιώργο Σεβαστίκογλου.

Ο Σεβαστίκογλου υπήρξε δάσκαλός μου, δάσκαλος που με σημάδεψε και με συνοδεύει πάντα, όπως και όσους άλλους τον συνάντησαν και τον επέλεξαν.

Προτεραιότητες, αβεβαιότητες, προοπτικές

Η κρίση που πέρασε το ευρώ και η Ευρώπη μετά το 2007, και που ακόμα δεν έχει κλείσει τον κύκλο της, εκφράζει το μέγεθος της ανευθυνότητας των οραματιστών του ενιαίου νομίσματος. Όχι ότι το όραμα ήταν λάθος. Όμως, πολλά λάθη έγιναν στον τρόπο υλοποίησης και διαχείρισης του εγχειρήματος στην εύκολη πρώτη δεκαετία, αλλά και στα χρόνια της κρίσης.  Οι οραματιστές κάθε φορά έχουν σημαντική ευθύνη για το όραμά τους. Το ίδιο και οι κληρονόμοι των οραματιστών. Όμως, κάθε φορά, το λάθος των οραμάτων το πληρώνουν οι πιο αδύναμοι κρίκοι μιας ομάδας χωρών ή ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας στο εσωτερικό μιας χώρας. Τα πιο εύπιστα και τα πιο αδύναμα.

Ο Χρήστος Γιανναράς, η Ελλάδα, το Μνημόνιο και το Κοινωνικό Συμβόλαιο.

Ο πολύς απλοϊκός κόσμος –και δυστυχώς όχι μόνον αυτός– συνήθως χάσκει ενεός μπροστά σε κείνες τις φράσεις των προβεβλημένων πνευματικών ταγών του, τις οποίες κατανοεί λιγότερο: «για να μην τις καταλαβαίνω, ποιος ξέρει τι απύθμενα βάθη σκέψης κρύβουν»!